مهندسی نفت و گاز

مهندسی نفت و گاز در ظاهر یکی از گرایش‌های مهندسی شیمی می‌باشد این در حالی است که این رشته تقریباً مستقل از مهندسی شیمی می‌باشد. در جمهوری اسلامی ایران مهندسی نفت در چهار گرایش مختلف در دانشگاه صنعت نفت ندریس می‌شود:

  • مهندسی نفت -اکتشاف
  • مهندسی نفت - حفاری
  • مهندسی نفت - بهره برداری
  • مهندسی نفت - مخازن

مهندسی نفت - اکتشاف منابع نفتی

در این رشته به بررسی چگونگیه بوجود امدن نفت می‌پردازند و همچنین بررسی می‌شود که در کدام لایه‌های زمین شناسی امکان ذخیرهٔ نفت وجود دارد و از این طریق به اکتشاف نفت می‌پردازند. بیشتر واحدهای دانشگاهی این رشته در ایران شامل دروس زمین شناسی است.

 مهندسی نفت - حفاری و تولید

این رشته شامل انواع تکنیک‌های حفاری چاه نفت می‌شود و جزء سختترین شغل هاست. واحدهایی که در دانشگاه برای این رشتهٔ مهندسی ندریس می‌شوند اکثرا شامل مکانیک سیال-مکانیک سنگ-مکانیک خاک و تکنیک‌های حفاری سنتی و پیشرفته‌است که مستقل از مهندسی شیمی است.

 مهندسی نفت - مخازن هیدروکربوئی

در این رشته به بررسی دقیق مخازن هیدروکربوئی زیرزمینی می‌پردازند و انها را حتی الامکان شبیه سازی ریاضی می‌کنند و موارد زیادی همچون تعداد و مکان چاه‌هایی که باید در محدوده مخزن حفاری شوند-دبی تولید نفت از هر چاه به صورتی که به مخزن نفتی کمترین صدمه را وارد کند-تعین روش‌های مختلف ازدیاد برداشت و اولویت انها نسبت به یکدیگر بنا به شراتط مخزن و موارد بسیار دیگری را از طریق شبیه سازی ریاضی (modeling) و روابط ریاضی - که اکثرا از راه‌های تجربی به دست امده‌اند - بررسی می‌کنند. این رشته در عمل مهم‌ترین رشتهٔ مهندسی نفت می‌باشد و درس‌های دانشگاهی این رشته شامل انتقال حرارت -مکانیک سیالات -انتقال جرم - ریاضیات کاربردی (که در حل معادلات دیفرانسیل شبیه سازی استفاده می‌شود) - زمین شناسی نفت - روش‌های ازدیاد برداشت و روش‌های چاه نگاری می‌باشد که مستقل از مهندسی شیمی است.

 

مهندسی نفت

 
Oil platform in the North SeaPros.jpg

مهندسی نفت کاربرد دانش، فناوری، ریاضیات و اقتصاد در فرآیند اکتشاف، استخراج، برآورد مخزن و توسعه نفت، گاز و سایر ترکیبات هیدروکربوری از مخازن زیرزمینی و انتقال آنها به پالایشگاه، صنایع پایین دستی و مصرف کننده‌است. شایان توجه است که پالایش نفت در حیطه صنایع بالادستی صنایع نفت و گاز بوده و در محدوده مهندسی شیمی قرار می‌گیرد.

در سالهای اخیر به‌دنبال تغییراتی که در رویکرد سرمایه‌ها بسوی منابع جدید انرژی صورت گرفته است بسیاری از دانشگاه‌ها همچون استنفورد و دانشگاه کالیفرنیا این رشته را به منهدسی انرژی تغییر نام داده اند چرا که مباحث مطروحه در زمین گرمایی و سایر انرژی های نوین کماکان بسیار نزدیک به این رشته می‌باشد.

 جستارهای وابسته